Monnik gedood bij aanval op Oekraïens klooster
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT – 25 augustus 2026 – SVIATOHIRSK, OEKRAÏNE – Bij een aanval op bewoners van een bekend orthodox klooster in de door oorlog getroffen regio Donetsk is een monnik gedood. Twee andere mensen raakten zwaargewond. Dat hebben kerkelijke functionarissen bekendgemaakt.
Dinsdag werden in de Heilige Maria - Hemelvaart Sviatohirsk Lavra van Sviatohirsk gebeden uitgesproken voor monnik Varsonofiy Turyansky. Hij kwam zondag om het leven bij een aanval in de buurt van de Sint-Nicolaaskerk op het kloosterterrein.
Zijn lichaam werd achter het altaar van de Ontslapeniskathedraal begraven, meldde de persdienst van het klooster.
Volgens kerkelijke functionarissen viel een groep onbekende personen zondag rond 11.00 uur leden van de kloostergemeenschap aan. Monnik Hryhoriy en Andriy Kyriyenko, een vluchteling die in het klooster verbleef, raakten gewond.
Ondanks zijn verwondingen wist Hryhoriy ongeveer een kwartier later de woongebouwen van het klooster te bereiken en alarm te slaan.
„De broeders waarschuwden onmiddellijk de politie, die ter plaatse kwam”, verklaarde de lavra in een mededeling die door Worthy News werd ingezien.
TWEE ZWAARGEWONDEN
Beide gewonden werden eerst naar een ziekenhuis in het nabijgelegen Sloviansk gebracht en daarna overgeplaatst naar Kharkiv.
„Monnik Hryhoriy liep ongeveer vier steekwonden op, waaronder een wond die zijn long binnendrong”, aldus het klooster.
Kyriyenko zou er nog ernstiger aan toe zijn. Ook hij liep longletsel op. „Beiden verloren veel bloed”, voegde de lavra eraan toe.
Er is een strafrechtelijk onderzoek geopend. De identiteit van de aanvallers en het motief waren dinsdag nog niet bekendgemaakt.
De eeuwenoude de Heilige Maria - Hemelvaart Sviatohirsk Lavra is een mannenklooster van de Oekraïens-Orthodoxe Kerk, die vroeger algemeen bekendstond als de Oekraïens-Orthodoxe Kerk van het patriarchaat van Moskou.
Deze kerk onderhield historisch nauwe kerkelijke banden met de Russisch-Orthodoxe Kerk. Na de grootschalige Russische invasie verklaarde zij zich in mei 2022 onafhankelijk van Moskou.
Oekraïense autoriteiten en critici betwijfelen echter of alle banden werkelijk zijn verbroken. Daardoor is de positie van de kerk tijdens de oorlog een gevoelig onderwerp geworden.
BANDEN MET RUSLAND ONDERZOCHT
Oekraïne nam in 2024 een wet aan tegen religieuze organisaties die banden met Rusland onderhouden. De regering wees daarbij op de nationale veiligheid.
De wet en conflicten over kerkgebouwen en eigendommen van Oekraïens-Orthodoxe gemeenten hebben ook geleid tot discussie over de vrijheid van godsdienst tijdens de oorlog.
De lavra ligt hoog boven de rivier de Siverskyi Donets en behoort tot de belangrijkste orthodoxe heiligdommen in Oost-Oekraïne. Het klooster heeft in de loop van de eeuwen meerdere oorlogen en politieke omwentelingen doorstaan.
Sinds de grootschalige Russische invasie in 2022 werd het complex herhaaldelijk beschadigd. Het klooster bood ook onderdak aan burgers die het oorlogsgeweld in de regio Donetsk ontvluchtten.
De lavra bevindt zich nog altijd in gebied dat door Oekraïne wordt gecontroleerd. Russische troepen bezetten de nabijgelegen stad Sviatohirsk in 2022, maar Oekraïense militairen heroverden haar in september van dat jaar.
KLOOSTER DICHT BIJ HET FRONT
De gevechten in Donetsk zijn opnieuw heviger geworden. Russische troepen proberen op te rukken in de richting van Sloviansk, Kramatorsk en andere steden die nog in Oekraïense handen zijn.
Er waren dinsdag geen aanwijzingen dat de aanval op het klooster verband hield met de gevechten, de kerkelijke achtergrond van de lavra of een religieus conflict.
De moord vindt echter plaats tegen de achtergrond van toenemende zorgen over kerken en gelovigen na meer dan vier jaar oorlog. Gemeenschappen hebben te maken met doden, ontheemding, verwoesting en beperkingen. Dat geldt vooral in frontgebieden en door Rusland bezette delen van Oekraïne.
De Oekraïense Raad van Kerken en Religieuze Organisaties meldde in juni dat sinds het begin van de oorlog ongeveer 800 religieuze gebouwen door Russische aanvallen gedeeltelijk of volledig zijn verwoest. Daaronder bevinden zich orthodoxe, protestantse en katholieke kerken, maar ook joodse en islamitische gebedshuizen.
KERKEN LIJDEN ONDER OORLOG
UNESCO, de VN-organisatie die beschadigingen aan cultureel erfgoed onafhankelijk controleert, meldde dat zij tot en met 29 juli schade aan 156 religieuze gebouwen had vastgesteld. In totaal waren 545 culturele locaties in Oekraïne beschadigd.
Het verschil komt waarschijnlijk doordat UNESCO alleen schade meetelt die de organisatie onafhankelijk heeft kunnen verifiëren, terwijl de Oekraïense Raad ook meldingen uit kerkelijke en plaatselijke bronnen gebruikt.
De zorgen zijn bijzonder groot in de door Rusland bezette gebieden. Organisaties die opkomen voor godsdienstvrijheid melden dat kerken en gelovigen daar onder druk worden gezet wanneer zij niet behoren tot een religieuze organisatie die door Moskou wordt erkend.
Ook Oekraïne wordt kritisch gevolgd vanwege de manier waarop het optreedt tegen religieuze organisaties die van banden met Rusland worden verdacht. Tegelijkertijd moet het land de vrijheid van godsdienst en eredienst beschermen.
Het is een gevoelig evenwicht terwijl onderzoekers proberen vast te stellen wat de aanleiding was voor de dodelijke aanval bij de lavra van Sviatohirsk.