Hongarije onderzoekt miljoenenkoop beademingsapparaten
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT – 26 augustus 2026 – BOEDAPEST – De nieuwe Hongaarse regering heeft het Openbaar Ministerie gevraagd onderzoek te doen naar mogelijke fraude bij de aankoop van bijna 17.000 Chinese beademingsapparaten tijdens de coronapandemie.
De apparaten kostten samen ongeveer 300 miljard forint, omgerekend 827 miljoen euro. Duizenden werden nooit gebruikt en een deel bleek gebreken te vertonen. Ook de opslag van de ongebruikte apparatuur heeft miljoenen gekost.
Hongarije telt ongeveer 9,5 miljoen inwoners. Volgens minister van Buitenlandse Zaken Anita Orbán waren er bij lange na niet genoeg artsen, verpleegkundigen en ziekenhuisbedden om alle aangeschafte apparaten te kunnen gebruiken.
Zij is overigens geen familie van voormalig premier Viktor Orbán.
Een intern onderzoek van haar ministerie heeft volgens haar aanwijzingen opgeleverd voor plichtsverzuim met zeer grote financiële schade en mogelijk andere strafbare feiten.
VERWIJDERDE BESTANDEN TERUGGEVONDEN
Onderzoekers slaagden erin documenten terug te halen die volgens de minister verwijderd hadden moeten worden. Het ministerie heeft 88 gigabyte aan informatie, bestaande uit ongeveer 130.000 herstelde bestanden, aan het Openbaar Ministerie overgedragen.
Veel apparaten werden gekocht via tussenhandelaren. Sommige van deze bedrijven zagen hun inkomsten door de transacties plotseling sterk stijgen. Het grootste deel van de bijna 17.000 apparaten zou nog altijd in opslagplaatsen staan.
De strafrechtelijke aangifte is het eerste concrete resultaat van een breder onderzoek naar uitgaven en besluiten tijdens de regering van Viktor Orbán.
VOORMALIG MINISTER ONDER VERGROOTGLAS
De aankopen vielen onder verantwoordelijkheid van de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó. Hij bekleedde die functie bijna twaalf jaar en onderhield nauwe betrekkingen met China.
Onder zijn leiding kocht Hongarije ook vijf miljoen doses van het Chinese coronavaccin Sinopharm.
Szijjártó verliet vorige maand het Hongaarse parlement om een leidinggevende functie te aanvaarden bij de Chinese fabrikant van elektrische auto’s BYD. Dat leidde tot beschuldigingen van belangenverstrengeling. Als minister speelde hij namelijk een belangrijke rol bij de vestiging van BYD in Hongarije. Het bedrijf ontving daarvoor aanzienlijke steun van de Hongaarse overheid.
Ook de investeringen van BYD tijdens zijn ministerschap worden inmiddels onderzocht.
ORBAN VERDEDIGDE AANKOPEN
Viktor Orbán verdedigde de massale aanschaf destijds met het argument dat tijdens de eerste maanden van de pandemie niet duidelijk was hoeveel apparatuur nodig zou zijn.
Deskundigen hadden volgens hem gewaarschuwd dat Hongarije in het ernstigste scenario 8.000 tot 10.000 beademingsapparaten nodig kon hebben. Zijn regering besloot daarom voor de zekerheid 15.000 tot 16.000 apparaten beschikbaar te stellen.
“Je kunt niet spelen met de gezondheid van mensen, laat staan met hun leven”, verklaarde Orbán destijds. Volgens hem konden noodvoorraden beter te groot dan te klein zijn.
Zijn partij Fidesz heeft nog niet inhoudelijk gereageerd op de nieuwe aangifte.
GROTE VERANDERINGEN
Premier Péter Magyar won in april met zijn centrumrechtse Tisza-partij de Hongaarse verkiezingen. Daarmee kwam een einde aan de laatste zestien jaar waarin Viktor Orbán onafgebroken premier was.
Magyar beloofde corruptie en misbruik van overheidsgeld aan te pakken. Ook binnen de diplomatieke dienst worden ingrijpende veranderingen doorgevoerd. Tientallen ambassadeurs en andere hoge diplomaten zijn teruggeroepen, onder wie vertegenwoordigers in Washington, Londen, Moskou, Kyiv en Den Haag.
Viktor Orbán nam na zijn verkiezingsnederlaag geen plaats in het nieuwe parlement, maar bleef voorzitter van Fidesz. Hij heeft aangekondigd zijn partij vanuit de oppositie opnieuw te willen opbouwen.
Voor de regering-Magyar vormt het onderzoek naar de coronamiljoenen een eerste grote proef. De Europese Unie en mensenrechtenorganisaties benadrukken ondertussen dat Hongarije ook de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht moet herstellen.
Onderzoeken naar voormalige machthebbers mogen niet door politieke belangen worden gestuurd.