Audible maakt van 1984 een luisterervaring
AMSTERDAM — Niet alleen een stem, maar een complete productie met bekende acteurs. De komst van Audible roept tegelijk vragen op over luisteren, betalen en de makers achter het verhaal.
Wie de nieuwe Nederlandstalige Audible-versie van George Orwells 1984 opent, krijgt niet eenvoudigweg een boek voorgelezen. Egbert-Jan Weeber, Yootha Wong-Loi-Sing, Gijs Scholten van Aschat en Jeroen Spitzenberger brengen samen met andere stemmen Orwells donkere toekomstverhaal tot leven.
Audible is een luisterdienst van Amazon. Via een app op telefoon of tablet, maar ook via computer en in de auto, kunnen mensen luisteren naar luisterboeken, hoorspelen, podcasts en eigen producties.
Wie wil, downloadt een titel vooraf en kan hem later zonder wifi beluisteren.
Voor veel mensen is een podcast bekender. Daarin bespreekt iemand een onderwerp, vertelt een journalist een verhaal of praten twee mensen met elkaar.
Een podcast kan thuis aan de keukentafel worden gemaakt: een goed idee, een stem, een microfoon en een beetje montage kunnen al voldoende zijn. Er bestaan prachtige podcasts die op die manier zijn begonnen.
Maar een grote Audible Original is van een andere orde.
De vergelijking met mode dringt zich op.
Het verschil tussen een eenvoudige podcast en een uitgewerkte productie met acteurs, regie, geluid en montage kan lijken op het verschil tussen een confectiejurkje en couture.
Bij 1984 gaat het om een roman die als spel wordt uitgevoerd. Er zijn stemmen die rollen vertolken, makers die bepalen wanneer stilte nodig is, technici die het geluid vormgeven en mensen die de productie monteren.
Daarbij komen de rechten op het boek, de vertaling en de betaling van iedereen die eraan meewerkt. Veel van dat werk hoort de luisteraar niet, maar het bepaalt wel of een verhaal werkelijk binnenkomt.
Audible biedt in Nederland abonnementen aan vanaf €6,99 per maand. Voor een uitgebreider abonnement betaalt de luisteraar €9,95 per maand.
Bij dat laatste systeem krijgt iemand gewoonlijk een maandelijks tegoed om een titel uit de volledige collectie te kiezen. Het is daarom verstandig vooraf te kijken wat precies in een abonnement zit.
Niet ieder luisterboek kan onbeperkt worden beluisterd en de voorwaarden verschillen per formule.
Luisterboeken zijn aantrekkelijk voor mensen die onderweg zijn.
En voor mensen die wandelen, koken, autorijden of door iets met hun ogen minder gemakkelijk lang kunnen lezen.
Ook wie een roman al kent, kan er een nieuwe ervaring aan beleven door de stem van een goede acteur. Anderen zullen altijd liever een papieren boek openslaan. Daar hoeft niemand een keuze van te maken: luisteren en lezen kunnen heel goed naast elkaar bestaan.
De snelle groei van luisterdiensten heeft ook een serieuze kant. Schrijvers, vertalers, uitgevers, acteurs en technici moeten een redelijke beloning krijgen voor wat zij maken.
De afspraken daarover zijn niet bij iedere dienst en iedere productie hetzelfde.
Juist wanneer verhalen steeds vaker via een app worden gehoord, mag niet verdwijnen wie ze heeft geschreven, vertaald, ingesproken en vervaardigd.
Met de Nederlandse 1984 laat Audible zien dat luisteren meer kan zijn dan een stem op de achtergrond. Een grote productie kan een roman een ander leven geven ... mits het vakmanschap achter die productie ook wordt gezien en gewaardeerd.