Paus Leo in Frankrijk: anti-euthanasie en waarschuwing over AI
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT – 28 september 2026 – PARIJS/BUDAPEST — Paus Leo XIV heeft tijdens zijn vierdaagse bezoek aan Frankrijk scherpe woorden gesproken over euthanasie, kunstmatige intelligentie en het misbruikschandaal binnen de katholieke kerk.
De paus riep op de menselijke waardigheid niet te laten verdwijnen achter wetten, techniek of stilte.
In Lourdes noemde de 71-jarige kerkleider medisch begeleid sterven een vorm van „valse compassie”. Frankrijk legaliseerde deze zomer hulp bij sterven, waaronder in bepaalde gevallen euthanasie en hulp bij zelfdoding.
"Wij moeten de verleiding afwijzen om de dood te veroorzaken onder het mom van valse compassie,” zei Leo tegen zieke mensen, hun begeleiders en zorgverleners.
"Wat wettelijk wordt toegestaan, is niet altijd noodzakelijk moreel verantwoord.”
De paus benadrukte dat de taak van zorgverleners is om lijdende mensen bij te staan, niet om hun uit het leven te helpen.
Hij pleitte voor goede palliatieve zorg, onderzoek en werkelijke aandacht voor wie ernstig ziek is.
Zijn woorden klonken in Lourdes, de bekende bedevaartplaats bij de Spaanse grens waar mensen al generaties lang komen met hoop op genezing, troost en rust.
In Parijs ging Leo eerder in op de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie.
Bij president Emmanuel Macron in het Élysée waarschuwde hij dat mensen hun menselijkheid kunnen kwijtraken in een "paradijs van machines” dat steeds dieper doordringt in het dagelijks leven.
Volgens de paus is er dringend behoefte aan onderwijs dat mensen leert moreel onderscheid te maken. Technologie kan veel betekenen, maar mag niet bepalen wat goed, waar en menselijk is.
Ook bij UNESCO sprak Leo over de risico’s van een wereld waarin wetenschappelijke vooruitgang losraakt van wijsheid. Kennis kan volgens hem vernietigend worden wanneer zij niet meer wordt geleid door verantwoordelijkheid.
Onderwijs kan mensen vormen, maar ook worden gebruikt om gewetens te beïnvloeden.
De paus maakte tijdens zijn reis eveneens ruimte voor een van de diepste wonden van de Franse kerk: seksueel misbruik. In Lourdes sprak hij zondag privé met zeven volwassen overlevenden van misbruik door geestelijken.
Een onafhankelijk onderzoek uit 2021 schatte dat in Frankrijk in zeventig jaar tijd ongeveer 330.000 kinderen slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik door priesters en andere medewerkers van de kerk.
Leo luisterde naar verhalen over pijn, zwijgen en mensen die volgens slachtoffers hadden kunnen ingrijpen maar dat niet deden. Overlevenden waardeerden dat gesprek, maar wezen erop dat luisteren pas betekenis krijgt als er ook concrete maatregelen volgen.
De paus erkende dat de kerk fouten heeft gemaakt. Hij vroeg de Franse bisschoppen om uiterst waakzaam te blijven en door te gaan met waarheid, rechtvaardigheid en herstel.
In Metz sloot Leo maandag zijn Franse bezoek af met een oproep aan Europa. Daar herdacht hij de katholieke Franse staatsman Robert Schuman, één van de grondleggers van de Europese samenwerking.
Paus Leo zei dat een samenleving verzwakt wanneer mensen de waarde van hun woord verliezen en "liegen en bedrog” zelfs als iets bewonderenswaardigs gaan zien. Europa, luidde zijn boodschap, kan alleen vrede bewaren wanneer het niet vergeet dat menselijke waardigheid, waarheid en verantwoordelijkheid bij elkaar horen.
Macron sloot daar in zijn ontvangstwoord bij aan. Hij noemde Europa een beschaving die mede is gevormd door een Grieks-Romeinse en joods-christelijke grondslag.
Democratie, waarschuwde de Franse president, sterft niet alleen door oorlog. Zij kan ook langzaam verdwijnen wanneer mensen vereenzamen en niet meer naar elkaar luisteren.