AI WOONT NIET IN DE LUCHT
DOOR: ELIAN BRON / - 8 juli 2026 - 'S HERTOGENBOSCH/AMSTERDAM - Wie kunstmatige intelligentie gebruikt, ziet geen fabriek, geen schoorsteen en meestal zelfs geen machine.
Je stelt een vraag en binnen enkele ogenblikken verschijnt het antwoord. Toch staat achter die ogenschijnlijk gewichtloze digitale wereld een enorme fysieke infrastructuur.
Datacenters gebruiken steeds meer elektriciteit en water. Volgens een nieuw rapport van Allianz Trade veroorzaakten datacenters wereldwijd in 2025 naar schatting 286 miljoen ton CO₂-uitstoot. Dat is 57 procent meer dan eerdere schattingen van het Internationaal Energieagentschap.
Zonder verdere verduurzaming kan de uitstoot in 2030 oplopen tot 643 miljoen ton CO₂.
NEDERLAND VOELT DE DRUK
Voor Nederland is dat géén ver-van-ons-bedverhaal. Ons land behoort door de sterke internetverbindingen en grote concentratie datacenters tot de digitale koplopers van Europa.
Datacenters nemen hier volgens Allianz Trade inmiddels ongeveer 7 procent van het totale elektriciteitsverbruik voor hun rekening. Zonder verdere verbetering van het elektriciteitsnet kan hun uitstoot in Nederland in 2030 uitkomen op 4,73 miljoen ton CO₂.
EN DAN IS ER OOK NOG HET WATER
Wereldwijd gebruikten datacenters in 2025 naar schatting 814 miljard liter water. Een groot deel daarvan hangt samen met de opwekking van elektriciteit. Water is ook nodig voor koeling en voor de productie van chips.
Voor Nederland wordt het huidige watergebruik van datacenters geschat op 10,8 miljard liter per jaar.
AI VRAAGT OM ECHTE GEBOUWEN
De snelle groei van kunstmatige intelligentie speelt hierbij een belangrijke rol. AI vraagt veel rekenkracht en die berekeningen worden uitgevoerd door servers in datacenters.
Johan Geeroms van Allianz Trade waarschuwt dat datacenters niet langer een kleine speler op de energiemarkt zijn. Ze zijn een belangrijke factor geworden in de wereldwijde vraag naar elektriciteit.
Toch ziet Allianz Trade AI niet alleen als veroorzaker van het probleem. Dezelfde technologie kan worden ingezet om elektriciteitsnetten beter te sturen en energiegebruik efficiënter te maken.
De vraag is daarom niet eenvoudig of we AI wel of niet moeten gebruiken. Het is er gewoon en daar ligt vooralsnog een bepaalde prijs voor op de toonbank.
Misschien verandert de hoogte van dat bedrag door innovaties in de toekomst. Maar nu zijn we nog niet zover.
AI WOONT NIET IN DE LUCHT
Er moet een prijs voor worden betaald. De digitale wereld blijkt daardoor veel minder onzichtbaar dan zij lijkt.
Achter een snel antwoord op een beeldscherm staan gebouwen, servers en elektriciteitsnetten. En ergens moet ook het water vandaan komen.