WISKUNDIGEN WILLEN DE SOM NOG WEL ZIEN
DOOR: ELIAN BRON / - 10 juli 2026 - INTERNATIONAL MATHEMATICAL UNION (IMU) - Kunstmatige intelligentie kan ingewikkelde problemen oplossen en wetenschappers helpen bij hun onderzoek.
Heel handig. Tot een computer meldt dat een moeilijk wiskundig bewijs klopt en niemand meer precies kan zien waarom.
Een internationale groep wiskundigen begint zich daar zorgen over te maken. In de Leiden Declaration on Artificial Intelligence and Mathematics vragen zij aandacht voor de snelle opmars van AI in hun vak.
De onderzoekers willen AI niet de deur uitzetten. Daarvoor kan de technologie veel te nuttig zijn.
Maar zij willen ook niet tegenover een gesloten computersysteem komen te zitten dat zegt: het antwoord is 47.
Waarom 47?
Dat kan het systeem niet uitleggen.
Wie heeft het bewijs bedacht?
Ook lastig.
En heeft iemand anders het misschien twintig jaar geleden al bedacht?
Momentje.
Precies daar begint het probleem.
De wiskundigen waarschuwen voor onbetrouwbare uitkomsten, ontbrekende bronvermelding en overdreven claims over wat AI werkelijk kan. Ook vrezen zij dat wetenschappelijk onderzoek afhankelijk wordt van gesloten systemen van grote commerciële technologiebedrijven.
Want wie is verantwoordelijk als een bewijs fout blijkt te zijn? De onderzoeker? De universiteit? Of een computer die inmiddels alweer een nieuwe versie heeft gekregen?
Daarom pleiten de onderzoekers voor openheid over AI-gebruik, zorgvuldige bronvermelding en altijd een menselijke eindverantwoordelijke.
De verklaring wordt gesteund door de International Mathematical Union, de wereldwijde koepelorganisatie van wiskundigen.
AI mag van de onderzoekers best meerekenen.
Maar als het antwoord 47 is, willen ze nog steeds even zien waar die 47 vandaan komt.
En eigenlijk zijn wij daar ook wel benieuwd naar.