BumaStemra: AI-muziek vraagt om toestemming
AMSTERDAM – AI mag muziek maken, maar beschermde muziek is geen gratis grondstof. Dat is volgens BumaStemra de belangrijkste betekenis van een Duitse rechterlijke uitspraak over AI-muziekplatform Suno.
De rechtbank in München oordeelde dat Suno inbreuk maakte op de rechten van zes muziekwerken uit het repertoire van de Duitse auteursrechtenorganisatie GEMA. Voor het gebruik daarvan had het bedrijf toestemming moeten vragen en een licentie moeten afsluiten.
Tegen de uitspraak is nog beroep mogelijk.
HOE LEERT EEN COMPUTER MUZIEK MAKEN?
Om een AI-programma muziek te leren maken, worden grote hoeveelheden bestaande liedjes door het systeem verwerkt.
De computer onderzoekt daarin melodieën, ritmes, akkoorden, stemmen en de opbouw van nummers.
Vervolgens kan het programma na een korte tekstuele opdracht zelf een compleet lied produceren.
Muziekmakers bouwen altijd voort op wat vóór hun werd gemaakt. Een muziekstijl, een gebruikelijk akkoordenschema of een algemene gedachte kan niet zomaar het eigendom van één persoon zijn.
Het wordt wel wat anders wanneer een herkenbare melodie, tekst of andere concrete uitwerking wordt overgenomen.
Volgens de rechtbank ging Suno verder dan algemene muzikale beïnvloeding.
Beschermde nummers zouden zonder toestemming voor het trainingsproces zijn gekopieerd.
Onderdelen daarvan kwamen bovendien herkenbaar terug in door het programma gemaakte muziek.
GEMA stapte in januari 2025 naar de rechter nadat Suno niet had gereageerd op een verzoek om een licentie af te sluiten.
Het ging onder meer om overeenkomsten met bekende nummers als Forever Young, Mambo No. 5, Rasputin en Daddy Cool.
BumaStemra noemt de uitspraak belangrijk voor Nederlandse componisten en tekstschrijvers.
De organisatie vindt dat bedrijven vooraf toestemming moeten verkrijgen wanneer zij beschermd muziekrepertoire gebruiken om hun AI-systemen te trainen. Daarover moeten ook afspraken worden gemaakt over een eerlijke vergoeding.
Hoewel het vonnis uit Duitsland komt, kan het volgens BumaStemra mede richting geven aan toekomstige Nederlandse zaken. De regels rond het auteursrecht worden voor een belangrijk deel op Europees niveau bepaald.
De uitspraak betekent niet dat AI geen muziek meer mag maken.
Zij stelt wel een fundamentele vraag: mag een commercieel technologiebedrijf zijn systeem ontwikkelen met het werk van anderen zonder die makers daarin te kennen of ervoor te betalen?
De rechtbank in München vindt in deze zaak van niet.