Canada verwelkomt EU-aanbod voor 'geassocieerd lidmaatschap'
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT- 18 september 2026 - BRUSSEL/BOEDAPEST - Canada verwelkomt historisch EU-aanbod voor 'geassocieerd lidmaatschap' ondanks dreigementen van Trump.
De Canadese premier Mark Carney heeft een ongekend voorstel verwelkomd om van Canada het eerste 'geassocieerde lid' van de Europese Unie te maken, ondanks dreigementen met economische vergeldingsmaatregelen van de Amerikaanse president Donald J. Trump.
President Trump bekritiseerde de voorgestelde regeling; hij noemde het vooruitzicht dat Canada een geassocieerd EU-lid zou worden "lachwekkend" en waarschuwde dat Washington "zeer zware invoerheffingen" zou kunnen opleggen als de stap als vijandig zou worden beschouwd.
"Als het een goede intentie is, is dat prima. Als het een slechte intentie is, zullen we zeer zware invoerheffingen op Europa toepassen," zei Trump tegen verslaggevers.
Ottawa streeft niet naar volledig EU-lidmaatschap en is ook niet bereid zijn soevereiniteit op te geven, vertelde Carney donderdag aan het Europees Parlement in Straatsburg. Dit gebeurde een dag nadat voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen de ongekende regeling had voorgesteld tijdens haar jaarlijkse toespraak over de Staat van de Unie.
"Canada verkeert niet in de positie en streeft er niet naar, om volledig lid te worden van de Europese Unie," zei Carney. "Het gaat daarom om een ander kader. Een kader dat relevant is voor een land dat nauwe banden met Europa onderhoudt."
SOEVEREINITEIT BLIJFT CENTRAAL STAAN
Het voorgestelde 'geassocieerde lidmaatschap' zou een nieuwe relatie met het uit 27 landen bestaande blok creëren. Het concept moet nog volledig worden uitgewerkt en de precieze juridische en institutionele structuur ervan is nog onduidelijk.
Carney stelde dat de precieze terminologie minder belangrijk was dan de inhoud van een nauwere samenwerking, en benadrukte dat Canada zelf zijn internationale betrekkingen zou bepalen.
Hij maakte duidelijk dat elk akkoord de onafhankelijkheid van Canada moest waarborgen; hij zei dat Ottawa streeft naar partnerschappen "die complementair zijn en onze soevereiniteit versterken."
Carney wees ook op opiniepeilingen die aantonen dat er in Canada veel steun is voor nauwere betrekkingen met Europa, nu zijn regering probeert de internationale partnerschappen van het land te diversifiëren.
De wending van Canada richting Europa vindt plaats tegen de achtergrond van verslechterende handelsbetrekkingen met de Verenigde Staten, nadat bilaterale onderhandelingen waren vastgelopen. De Verenigde Staten blijven verreweg de grootste exportmarkt voor Canada.
VERDIEPING VAN DE BANDEN MET EUROPA
Carney heeft steeds vaker gezocht naar nauwere samenwerking met Europa; hij betoogt dat democratieën en middelgrote mogendheden moeten samenwerken in een steeds meer gefragmenteerde internationale orde.
In Straatsburg verwees hij naar kritieke grondstoffen, de industriële capaciteit voor defensie, kunstmatige intelligentie en computertechnologie, energiezekerheid, ruimtevaart en betalingssystemen als gebieden waarop Canada en de EU hun samenwerking zouden kunnen verdiepen.
"Een alliantie wordt niet gedefinieerd door waar we ons tegen verzetten, maar door waar we voor staan: vrijheid, solidariteit, welvaart en duurzaamheid," zei Carney tegen de Europese parlementsleden.
Hij benadrukte ook dat hij niet pleitte voor de vorming van een derde geopolitiek machtsblok dat zou moeten concurreren met de Verenigde Staten, China of andere grootmachten.
"Wij streven niet naar macht om anderen te overheersen," zei Carney. Hij stelde daarentegen dat Canada en Europa hun veerkracht moeten versterken, zodat andere mogendheden hun markten niet kunnen beheersen, hun soevereiniteit niet kunnen aantasten, hun territoriale integriteit niet kunnen bedreigen en hun vrijheden, democratieën en rechtsstaat niet kunnen ondermijnen.
ALLIANTIE VOOR DE TOEKOMST
Von der Leyen heeft voorgesteld een "Alliantie voor de Toekomst" op te zetten, die de samenwerking – die verder gaat dan de huidige relatie tussen de EU en Canada – zou uitbreiden naar terreinen als defensie, energie en technologie.
Roberta Metsola, voorzitter van het Europees Parlement, zei dat Europa en Canada over aanzienlijke mogelijkheden beschikken om hun samenwerking te verdiepen op gebieden variërend van defensie en handel tot energie, onderwijs en onderzoek.
Voorlopig blijft het door Canada voorgestelde geassocieerd lidmaatschap echter een politiek concept en geen vastgelegde juridische status binnen de EU; de precieze rechten, verplichtingen en institutionele structuur moeten nog worden bepaald.
Carney presenteerde nauwere samenwerking als een manier voor Canada en Europa om hun welvaart, democratische instellingen en strategische onafhankelijkheid te beschermen in een veranderende wereldorde.
"Samen staan Canada en Europa sterker," zei hij tegen de Europese parlementsleden.