Delfts Blauw: De Kleur Waarin de Tijd Stilstaat
Deze zomer is blauw een belangrijke modekleur en misschien trekt dat veel kunstzinnig ingestelde reizigers naar het schilderachtige Delft. Net zoals veel toeristen in Marokko graag die prachtige blauwe stad bezoeken.
En vooral de kunstenaars weten de stad te vinden waar de Nederlandse keramiek met het Delftse blauw werd geboren Ook Şahika Çağlar maakte een kunstwandeling door de stad waar zij volgens de schilderes het Spoor van Twee Tinten Blauw volgde. Een Kunstwandeling in Delft? ... Vertel ...
"Het was alsof een innerlijke stem de geschiedenis van de stad in mijn oor' fluisterde," laat zij weten. "Elke steen, elke hoek van de stad sprak in blauw, alsof het door water was gewassen. Op dat moment dacht ik aan een andere kleur blauw: het turquoise dat het door de zon verbrande gezicht van mijn geboorteland verkoelt…
Ik dacht aan deze twee blauwen in de koele stilte van de aardewerkateliers van Delft, in een oude keramiekwinkel aan het kanaal, in de schaduw van het huis waar Vermeer ooit woonde."
Twee kleuren, twee geografische werelden, twee geschiedenissen… Maar beide raken kunst, tijd en ziel aan.
"In Delfts aardewerk is blauw niet zomaar een pigment; het is een uitdrukking van eenvoud, van rust. Hier is blauw even uitgestrekt als de hemel, maar tegelijk zo stil als het licht dat door een raam naar binnen valt."
In het Delfts Museum zag zij 17e-eeuws aardewerk met pastorale scènes, molens en eenvoudige bloemmotieven. "Elk werk droeg sporen van het burgerlijke leven van die tijd, maar het blauw gaf ze allemaal een tijdloze elegantie. Toen dacht ik aan de schilderijen van Johannes Vermeer," vertelt zij.
"De brievenschrijvende vrouw staat voor een blauwe muur – misschien is dat wel Delfts blauw. Een achtergrond die stilte en mysterie in zich draagt…"
En zij vervolgt: "Turquoise heeft een andere ziel. Meer naar buiten gericht, levendiger. Het leeft op de koepels van heiligdommen in Anatolië, in de tenten van Centraal-Azië. Het blauw stroomt daar als water; verkoelend en verkwikkend."
"Kunst ziet kleuren niet alleen – ze voelt ze. Vandaag de dag durven hedendaagse kunstenaars deze twee kleuren samen te brengen. Keramiekkunstenaar Bouke de Vries herenigt gebarsten Delfts porselein en verbindt zo traditie met moderniteit..."
"... Op dezelfde manier voel ik als schilder soms de behoefte om de stilte van Delfts blauw te vermengen met de innerlijke stem van turquoise. Tijdens mijn reis verzamelde ik de echo's van deze twee kleuren in mij. Door het maken van een schilderij wilde ik een brug slaan tussen de blauwe stilte die ik in Delft had verzameld en de turquoise schreeuw van mijn geboorteland."
Wandelen in het blauw van Delft was voor deze kunstenares dus wandelen in de geschiedenis? "Ja. Het confronteren van turquoise was een ontmoeting met mijn verleden. Want kleuren zijn niet slechts kleuren; ze zijn een geheugen, een gemoedstoestand, een verhaal. Daarom is kleurkeuze voor een schilder niet alleen een esthetisch besluit, maar ook een levenskeuze, een innerlijke reis."
TEKST & ILLUSTRATIE DOOR: SAHIKA CAGLAR