VAN GOGH ZETTE NIET ZOMAAR ‘VINCENT’
DOOR: ELIAN BRON / - 13 augustus 2026 –AN OVERVIEW OF VAN GOGH'S SIGNED PAINTINGS – Vincent van Gogh signeerde veel minder schilderijen dan vaak wordt gedacht. Nieuw onderzoek van het Van Gogh Museum laat zien dat zijn handtekening mogelijk iets vertelde over zijn ambities, welzijn en zelfvertrouwen.
Dit blijkt bijvoorbeeld uit zijn schilderij Zeegezicht. Linksonder, vlak boven het water, staat zijn voornaam in rode verf: Vincent. Juist op Zeegezicht bij Les Saintes-Maries-de-la-Mer uit 1888 is de signatuur goed te zien. Toch zette Van Gogh zijn naam lang niet onder ieder schilderij.
Onderzoeker Julia Engelmayer bracht voor het Van Gogh Museum alle bekende authentieke signaturen op zijn schilderijen samen in een uitgebreide dataset. Het is de eerste keer dat zo grondig naar dit onderdeel van zijn werk is gekeken.
Van de 840 bekende schilderijen die Van Gogh tijdens zijn tien jaar durende kunstenaarsloopbaan maakte, signeerde hij er slechts 133. Dat is ongeveer vijftien procent.
Vergeleken met verschillende tijdgenoten was dat opvallend weinig. Lang is Van Gogh vooral voorgesteld als de gekwelde kunstenaar die een deel van zijn oor afsneed.
Dit onderzoek laat echter een andere man zien: iemand die hard werkte, aan zichzelf twijfelde en bewust nadacht over de schilderijen waarmee hij naar buiten wilde treden.
SIMPELWEG VINCENT
Wanneer Van Gogh een schilderij wél signeerde, gebruikte hij meestal alleen zijn voornaam. Niet Vincent van Gogh, maar eenvoudig: Vincent. Daardoor werd zijn voornaam bijna een zelfstandig herkenningsteken.
Het onderzoek maakt duidelijk dat een signatuur bij Van Gogh geen automatische afronding van een schilderij was. Hij lijkt vooral te hebben gesigneerd wanneer een werk bestemd was voor verkoop, tentoonstelling of een andere plek buiten zijn eigen atelier.
De frequentie waarmee hij zijn naam aanbracht, veranderde gedurende zijn loopbaan. Volgens het museum lijkt dat samen te hangen met zijn artistieke ambities, zijn mentale welzijn en de mate waarin hij vertrouwen had in zijn eigen werk.
Juist daardoor krijgt zo’n klein woordje in een hoek van het doek meer betekenis. Het vertelt niet alleen wie het schilderij maakte, maar mogelijk ook hoe Van Gogh op dat moment tegenover zijn eigen kunstenaarschap stond.
Op het aangrijpend geschilderde woelige zeegezicht uit 1888 valt de rode naam tussen alle tinten blauw, groen en wit onmiddellijk op.Alsof Vincent, tussen de golven en het schuim, heel bewust liet weten: dit schilderij mag de wereld in.