Ruimte in Nederland als waardevolle grondstof
DOOR ELIAN BRON / - 1 juni 2026 - DEN HAAG - In Nederland is grond bijna net zo kostbaar geworden als goud. Voor nieuwe woningen, natuurgebieden, energievoorzieningen en defensieterreinen is ruimte nodig, terwijl die ruimte steeds schaarser wordt.
Daarom wil het kabinet een nationale grondbank oprichten.
Met deze grondbank zou het Rijk zelf gronden kunnen aankopen en beheren. Die gronden kunnen later worden ingezet of geruild voor belangrijke maatschappelijke projecten. Volgens minister Mona Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening moet dit helpen om woningbouw, natuurontwikkeling, energieprojecten en defensie sneller van de grond te krijgen.
Het Rijk beschikt nu al over verschillende grondportefeuilles. Zo bestaat er een Nationale Grondbank voor landbouw- en natuurdoelen en heeft het Rijksvastgoedbedrijf gronden beschikbaar voor urgente nationale opgaven.
De huidige voorraad wordt echter als te klein beschouwd en ligt niet overal in het land op de juiste plaatsen.
De nieuwe grondbank moet daarom uitgroeien tot een grotere, landelijk gespreide voorraad ruilgronden.De overheid kan daarmee eerder inspelen op toekomstige ontwikkelingen en hoeft niet pas op zoek te gaan naar grond wanneer een project al in voorbereiding is.
De komende tijd worden de voorwaarden verder uitgewerkt. Daarbij gaat het onder meer om de organisatie van de grondbank, de financiering en de samenwerking met bestaande provinciale en sectorale grondbanken.
Een definitief besluit wordt begin 2027 verwacht.
Of het nu gaat om woningen, natuur of nieuwe energievoorzieningen: achter veel plannen schuilt uiteindelijk dezelfde uitdaging.
In een klein land als Nederland is ruimte misschien wel de meest waardevolle grondstof geworden.