Nieuw EU-pact moet asiel sneller afhandelen
WORTHY NEWS / DE COUTUREKRANT - 13 juni 2026 - AMSTERDAM - De Europese Unie heeft vrijdag officieel het lang besproken Migratie- en Asielpact in werking laten treden.
Met het nieuwe pakket regels wil de EU asielprocedures versnellen, de controle aan de buitengrenzen versterken en de verantwoordelijkheid voor migranten beter verdelen over de lidstaten.
Het pact werd in 2024 aangenomen na jaren van onderhandelingen. De invoering volgt op een periode waarin miljoenen migranten en asielzoekers Europa bereikten, onder meer vanuit conflictgebieden in het Midden-Oosten, Afrika en Azië.
Tijdens een ministeriële conferentie in Nicosia op Cyprus noemde Nina Gregori, directeur van het Europees Asielagentschap (EUAA), het pact een belangrijke mijlpaal. Volgens haar moet het zorgen voor een meer samenhangende, efficiënte en brede aanpak van migratie en asiel binnen Europa.
NIEUWE ASIELREGELS
Volgens de nieuwe regels worden asielzoekers voortaan eerst gescreend aan de buitengrenzen van de Europese Unie. Hun persoonsgegevens worden opgeslagen in de Eurodac-database.
De bedoeling is dat asielaanvragen binnen zes maanden worden afgehandeld. In verschillende EU-landen konden procedures tot nu toe jarenlang duren.
Voor mensen die waarschijnlijk niet in aanmerking komen voor asiel komt een versnelde procedure. Die kan ertoe leiden dat zij binnen ongeveer twaalf weken worden teruggestuurd.
Ook blijven de zogenoemde Dublin-regels van kracht. Daardoor kunnen asielzoekers worden teruggestuurd naar het eerste EU-land waar zij de Unie binnenkwamen.
DISCUSSIEOVER VERDELING
In ruil daarvoor hebben de EU-landen afgesproken landen aan de zuidelijke buitengrens, zoals Griekenland en Italië, financieel te ondersteunen of asielzoekers over te nemen.
Nederlandse immigratiefunctionarissen wijzen erop dat het pact geen garantie biedt dat het aantal asielzoekers daadwerkelijk zal afnemen. Deskundigen vragen zich bovendien af of alle lidstaten bereid zullen zijn volledig mee te werken aan de afgesproken verdeling van verantwoordelijkheden.
Volgens officiële cijfers vroegen vorig jaar ongeveer 669.000 mensen internationale bescherming aan binnen de Europese Unie. Dat is een daling van ongeveer 27 procent ten opzichte van 2024.
KRITIEK VAN MENSENRECHTENORGANISATIES
Mensenrechtenorganisaties, waaronder Human Rights Watch, hebben kritiek op het pact. Zij vrezen dat de bescherming van asielzoekers onder druk komt te staan doordat procedures worden versneld, meer mensen in detentie kunnen belanden en kwetsbare groepen minder waarborgen krijgen.
Volgens de organisaties kunnen de nieuwe regels het voor overheden gemakkelijker maken om de toegang tot asielprocedures te beperken tijdens perioden van massale migratie of wanneer landen stellen dat migratiestromen bewust worden ingezet als politiek drukmiddel.
Voorstanders van het pact vinden juist dat de hervormingen nodig zijn om het vertrouwen van burgers in het Europese asielsysteem te herstellen en de druk op nationale overheden te verminderen.
EU-functionarissen benadrukken dat het uiteindelijke succes van het Migratie- en Asielpact vooral zal afhangen van de manier waarop de lidstaten de nieuwe regels in de praktijk uitvoeren.