Hongarije Blokkeert Terugkeer Orbán
WORTHY NEWS / DE COUTUREKRANT - 16 juni 2026 - BUDAPEST - De Hongaarse politiek is opnieuw in beroering geraakt. Het parlement heeft ingestemd met een grondwetswijziging die voormalig premier Viktor Orbán verhindert om ooit nog terug te keren als regeringsleider.
Met 135 stemmen voor, 50 tegen en zes onthoudingen werd de vereiste tweederdemeerderheid gehaald. De nieuwe bepaling stelt dat iemand die in totaal acht jaar premier is geweest, zich niet opnieuw verkiesbaar kan stellen voor het premierschap.
Voor Orbán heeft dat verstrekkende gevolgen. De politicus stond verspreid over meerdere periodes ongeveer twintig jaar aan het hoofd van de Hongaarse regering, waarvan zestien jaar aaneengesloten tussen 2010 en 2026. Door de nieuwe regels wordt een terugkeer naar het premierschap onmogelijk.
De wijziging behoort tot de meest ingrijpende constitutionele maatregelen sinds de verkiezingsnederlaag van Orbáns partij Fidesz tegen de centrumrechtse regering van premier Péter Magyar.
Naast de beperking voor voormalige premiers stemde het parlement ook in met andere veranderingen. Zo krijgt de staat de mogelijkheid om eigendommen en rechten terug te halen van zogenoemde KEKVA-stichtingen, organisaties die tijdens de Orbán-jaren aanzienlijke publieke middelen beheerden.
Ook wordt het Bureau voor Bescherming van de Soevereiniteit opgeheven. Deze instantie werd tijdens het bewind van Orbán opgericht en lag onder vuur omdat zij volgens critici journalisten, maatschappelijke organisaties en politieke tegenstanders onderzocht.
Volgens de huidige regering zijn de maatregelen bedoeld om transparantie te vergroten en publiek bezit weer onder directe controle van de staat te brengen. Tegenstanders zien er vooral een politieke afrekening met de voormalige machthebber in.
Orbán zelf reageerde fel. Volgens hem is de grondwetswijziging rechtstreeks op zijn persoon gericht.
„Het gaat over mij, maar ook over iets groters,” verklaarde hij. „Het is opmerkelijk dat iedereen in Hongarije aan het politieke leven mag deelnemen, behalve ik.”
De oud-premier benadrukte dat volgens hem uiteindelijk de kiezer bepaalt wie een land bestuurt. „Dit soort maatregelen werkt nooit. Uiteindelijk beslist het volk.”
Tegelijkertijd erkende Orbán dat zijn partij tijdens de verkiezingen terrein verloor, vooral onder jonge kiezers en gebruikers van sociale media zoals TikTok en Facebook. Volgens hem slaagde Fidesz er niet in het digitale tempo van de campagne bij te houden.
Ondanks zijn nederlaag zegt Orbán actief te blijven binnen Fidesz. Voorstanders van de nieuwe regels vinden dat zij de concentratie van macht bij één persoon voorkomen. Critici waarschuwen juist dat het uitsluiten van voormalige premiers een precedent schept dat de keuzevrijheid van kiezers beperkt.
De komende maanden zullen de grondwetswijzigingen waarschijnlijk onderwerp blijven van politieke en juridische discussies. Daarmee lijkt de strijd tussen de nieuwe machthebbers en de aanhang van Orbán nog lang niet voorbij.
De strijd rond Viktor Orbán gaat niet alleen over een voormalige premier. Het gaat ook over de vraag hoeveel macht één politieke stroming mag opbouwen en wie uiteindelijk de zeggenschap heeft over de enorme netwerken, functies, instellingen en vermogens die tijdens jarenlang bestuur zijn ontstaan.