Zwitsers beslissen over strengere neutraliteit
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT – 12 augustus 2026 – BERN – De Zwitserse regering verzet zich tegen een voorstel om een strengere vorm van neutraliteit in de grondwet vast te leggen.
De bevolking beslist hierover op 27 september tijdens een landelijk referendum.
Zwitserland is al eeuwenlang neutraal. De grondwet bepaalt echter niet nauwkeurig hoe die neutraliteit onder veranderende internationale omstandigheden moet worden toegepast.
De initiatiefnemers willen daarin verandering brengen. Volgens hun voorstel moet in de grondwet staan dat de Zwitserse neutraliteit permanent en gewapend is.
Het land zou zich niet bij een militair bondgenootschap mogen aansluiten.
Ook samenwerking met een militair verbond zou sterk worden beperkt. Alleen wanneer Zwitserland wordt aangevallen of een aanval aantoonbaar wordt voorbereid, zou zulke samenwerking nog mogelijk zijn.
SANCTIES TEGEN RUSLAND
De discussie kreeg extra kracht nadat Zwitserland economische sancties tegen Rusland had overgenomen wegens de invasie van Oekraïne.
Volgens de initiatiefnemers werd daarmee de traditionele neutraliteit van het land opgerekt.
Ook de toegenomen samenwerking met de NAVO, onder meer bij militaire oefeningen en opleidingen, wekt bij hen bezorgdheid. Zij vrezen dat Zwitserland daardoor uiteindelijk gedwongen kan worden partij te kiezen bij een internationaal conflict.
Het voorstel bepaalt verder dat Zwitserland geen sancties tegen oorlogvoerende landen mag opleggen, tenzij die door de Verenigde Naties zijn afgekondigd.
Voor het referendum werden meer dan 100.000 geldige handtekeningen verzameld. Het initiatief wordt gesteund door de conservatieve Zwitserse Volkspartij SVP.
Een opiniepeiling van Tamedia uit juni liet echter zien dat de voorstanders nog geen meerderheid hebben. Van de ondervraagden steunde 34 procent het voorstel, terwijl 54 procent ertegen was.
REGERING WIL BEWEGINGSVRIJHEID BEHOUDEN
Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken Ignazio Cassis begon dinsdag namens de regering de campagne tegen het initiatief.
“Zwitserland was en is neutraal en zal neutraal blijven,” verklaarde hij.
Volgens Cassis zijn verschillende eisen van de initiatiefnemers al werkelijkheid. De neutraliteit van Zwitserland wordt internationaal erkend en het land behoort niet tot een militair of defensief bondgenootschap.
De regering en het parlement vinden echter dat de voorgestelde grondwetswijziging de bewegingsvrijheid van Zwitserland te sterk beperkt. Internationale samenwerking op veiligheidsgebied moet volgens hun al vóór een ernstige crisis worden voorbereid.
“Wie pas bereid is samen te werken wanneer de crisis er al is, komt te laat,” waarschuwde Cassis.
De Zwitsers bepalen op 27 september of de bestaande, flexibel toegepaste neutraliteit behouden blijft of voortaan aan strikte grondwettelijke regels wordt gebonden.