Santokhi, oud-president Suriname, overleden (67)
WORTHY NEWS/DE COUTUREKRANT - 30 maar 2026 - PARAMARIBO – De voormalige president van Suriname, Chandrikapersad Santokhi, die ernaar streefde het Zuid-Amerikaanse land naar economisch herstel en meer verantwoording te leiden, is op 67-jarige leeftijd overleden, maakte de huidige leider Jennifer Geerlings-Simons maandag bekend.
"Zijn jarenlange dienst in de politiek zal niet vergeten worden," aldus president Simons. De doodsoorzaak is niet bekend gemaakt. Santokhi, voorzitter van de Progressieve Hervormingspartij van Suriname, was president van 2020 tot 2025, maar verloor de macht na de verkiezingen van vorig jaar.
Hoewel hij meer persoonlijke stemmen behaalde dan enig ander parlementslid, eindigde zijn partij nipt achter Simons' Nationale Democratische Partij, wat de weg vrijmaakte voor een coalitie die haar tot president maakte.
Het staatshoofd van Suriname wordt indirect gekozen en heeft de steun nodig van een tweederde meerderheid in de Nationale Vergadering.
IMF-HERVORMINGEN EN PUBLIEKE TEGENSTAND
Toen Chandrikapersad Santokhi in 2020 aantrad, kampte Suriname met een diepe economische crisis, gekenmerkt door een hoge schuld, toenemende armoede, stijgende werkloosheid en een sterk verzwakte munt na jaren van financieel wanbeheer.
Geconfronteerd met deze uitdagingen wendde Santokhi zich tot het Internationaal Monetair Fonds (IMF) voor steun om de financiën van het land te stabiliseren.
Onder het door het IMF gesteunde programma werd de staatsschuld van het land – geschat op ongeveer 4 miljard dollar – grotendeels geherstructureerd, terwijl de overheidssubsidies werden verlaagd als onderdeel van bezuinigingsmaatregelen.
Hoewel Santokhi de eer kreeg een zekere mate van macro-economische stabiliteit te herstellen, kampten veel burgers met stijgende kosten van levensonderhoud en leidden de hervormingen tot protesten, waarvan sommige gewelddadig werden.
Een Surinaamse criticus, die Worthy News als eerste op de hoogte bracht van Santokhi's dood, zei dat de voormalige president "zijn eigen zakken vulde", wat de bredere frustratie onder delen van de bevolking weerspiegelde.
BESCHULDIGINGEN VAN CORRUPTIE EN ONDERZOEK
Het presidentschap van Santokhi werd ook gekenmerkt door controverses, waaronder beschuldigingen van nepotisme en problemen met het bestuur, hoewel hij niet formeel werd aangeklaagd of veroordeeld voor corruptie.
In 2024 openden de autoriteiten een voorlopig onderzoek naar een vermeende betaling van 7,5 miljoen dollar, gelinkt aan een bedrijf genaamd Pan-American Real Estate en gebaseerd op vermeende vervalste documenten.
Openbare aanklagers zeiden destijds dat er nog geen verdachten officieel waren aangewezen en dat er geen aanklachten tegen Santokhi publiekelijk waren bevestigd.
Een ander juridisch geschil dat jaar, naar aanleiding van een boek waarin corruptie op hoog niveau binnen de regering werd aangeklaagd, leidde tot een debat over persvrijheid en beschuldigingen van censuur, hoewel de rechtbanken geen bewezen wangedrag van Santokhi konden vaststellen.
GERECHTIGHEID VOOR DE MOORDEN VAN 1982
Voordat Santokhi president werd, was hij politiecommissaris en later minister van Justitie. Hij verwierf bekendheid door zijn strijd voor gerechtigheid voor de moorden op politieke tegenstanders in 1982.
Die zaak draaide om voormalig militair heerser Desi Bouterse, die Santokhi versloeg bij de verkiezingen van 2020.
Bouterse werd in 2019 veroordeeld voor het leiden van de moorden op 15 regeringscritici – onder wie advocaten, journalisten, vakbondsleiders, soldaten en universiteitsprofessoren – die op 8 en 9 december 1982 uit hun huizen werden ontvoerd. Deze gebeurtenissen werden bekend als de Decembermoorden. Slechts één van hen overleefde.
Zijn veroordeling werd in december 2023 bevestigd, maar hij overleed een jaar later terwijl hij op de vlucht was voor de autoriteiten.
VERBINDINGEN MET NEDERLAND EN ERFENIS
Suriname, een voormalige Nederlandse kolonie die in 1975 onafhankelijk werd van Nederland, onderhoudt sterke culturele en politieke banden met zijn voormalige koloniale macht.
Tijdens zijn presidentschap streefde Chandrikapersad Santokhi ernaar de relaties met Nederland te verbeteren na jaren van gespannen betrekkingen onder voorgaande regeringen. Hij legde de nadruk op samenwerking op het gebied van handel, justitie en migratie.
Tegenwoordig telt Suriname ongeveer 620.000 inwoners, terwijl meer dan 350.000 mensen van Surinaamse afkomst in Nederland wonen, een gevolg van decennialange migratie sinds de onafhankelijkheid.
Waarnemers verwachten dat Santokhi's nalatenschap waarschijnlijk zal worden gekenmerkt door zijn inspanningen om de financiële stabiliteit te herstellen en de democratische instellingen te versterken, ondanks de discussies die zijn beleid en leiderschapsstijl in eigen land teweegbrachten.